Gg_vee: welke intensiteitsklassen te onderscheiden en hoe de claims en suitabilities hiervoor te bepalen

[BartRijken]

Zie ook #780, #818 e n#821.

[BartRijken]

Hoe de drie gg_vee-klassen nu in het model zitten

De klassenlijst Classifications/Actor/LandbouwKlasses kent drie grondgebonden veeklassen: GG_vee_extensief, GG_vee en GG_vee_intensief. In de praktijk is het een tweedeling. Twee klassen hebben een basisjaarareaal en worden gealloceerd, de derde is een lege plaatshouder.

Basisjaar: de klasse komt van de perceelskaart, niet van een veedichtheid

BaseData/Landgebruik.dms:38 zet de klasse per cel met MakeDefined(LandbouwK_rel_BRP, LandbouwK_rel_LGN): eerst de BRP-gewascode via Classifications/Landbouw/BRPGewasType, en waar geen perceel ligt de LGN-klasse als terugval.

klasse	BRP-codes	LGN-klassen
GG_vee	265 blijvend grasland, 266 tijdelijk grasland, 259, 316, 317 en 1935 mais, 257 voederbieten, 258 luzerne, 3519 soedangras	1 agrarisch gras, 2 mais
GG_vee_extensief	331 en 332 natuurlijk grasland, 1926 agrarisch natuurmengsel	45 natuurlijk beheerde agrarische graslanden
GG_vee_intensief	geen enkele code	geen enkele klasse

Het onderscheid tussen de eerste twee is dus de bron van het grasland en niet de intensiteit waarmee het beweid wordt: productiegrasland met voedergewas tegenover natuurlijk beheerd grasland. Gemeten op de eigen basisjaarkaart op 7 september 2026, BRP 2025 op LGN 2025, via Diagnose/PerIssue/Diagnose780/Metingen/Tabel_Extensief, telt GG_vee_extensief 1.334.877 cellen. Op het 25 m-raster is dat ongeveer 83.400 ha, en het CBS telt 89.610 ha natuurlijk grasland in 2023.

GG_vee_intensief is leeg. Die klasse berustte op melkkoeien per hectare uit de landbouwtelling 2014, via de voedergewassenkaart. Met #751 is die kaart vervangen door de BRP, en de BRP kent geen veedichtheid. Sindsdien valt geen enkele BRP- of LGN-code op deze klasse. Tot 4 september 2026 stonden LGN 1 en 2 nog op extensief; die zijn met #751 naar GG_vee gezet, omdat extensief daar geen uitspraak was maar een willekeurige default.

Geschiktheid: twee parameters, meer verschilt er niet

Alle drie de klassen draaien op hetzelfde sjabloon Templates/Landbouw/Dairy_T.dms. Wat per klasse verschilt zijn precies twee parameters in ModelParameters/Landbouw/per_LandbouwKlasse:

klasse	Koedichtheid_factor	IsNatuurlijkGrasland
GG_vee	1,0	FALSE
GG_vee_extensief	0,0	TRUE
GG_vee_intensief	verwijzing naar GG_vee	verwijzing naar GG_vee

Daar hangt de rest aan. Met factor 1 rekent het sjabloon de referentiedichtheid van 1,48 melkkoe per hectare maal het KWIN-saldo per koe, de bruto grasopbrengst per bodemtak, het maisaandeel per bodemtak, de graslandkosten, deep drainage waar dat kan, mestafzet boven de gebruiksnorm en de volle GLB. Met factor 0 vallen koeien, mais, deep drainage en mestafzet weg, komt de opbrengst uit de zoogkoeientabel op 5 ton ds, wordt het gras op stam verkocht tegen 75 euro per ton, gaat de GLB maal GLB_factor_extensief van 0,806 omdat BRP 332 niet subsidiabel is, en komt daar in de NbS-varianten GLB_Diensten_extensief bij.

Het saldoverschil is groot. Bij derving nul in zichtjaar 2040 van BAU staat GG_vee op 3.939 euro per ha op klei, 3.990 op zand en 4.002 op veen; natuurlijk grasland staat op 528, op veen 558.

GG_vee_intensief heeft door de twee verwijzingen exact dezelfde geschiktheidskaart als GG_vee. Ook de transitiekosten zijn gelijk: beide dragen hetzelfde systeemlabel, dus de overgang tussen beide kost nul.

Opbrengstenderving: geen eigen kaart per klasse

De drie klassen lezen dezelfde dervingskaarten. In Classifications/Landbouw staan Gras en Mais allebei op de klasse gg_vee met WWL_dyn als bron, en Dairy_T haalt daar YieldReduction_Gras en YieldReduction_Mais op. Er is dus geen dervingskaart per intensiteit, en ook geen aparte curve voor natuurlijk grasland: extensief leest dezelfde grascurve als productiegrasland.

Wat wel verschilt is waar de derving op landt.

• Op GG_vee valt de derving op de bruto grasopbrengst plus mais, en het tekort wordt als voer gekocht tegen 160 euro per ton. De koedichtheid blijft staan. Dertig procent derving kost daar circa 450 euro per ha op klei, tegen circa 2.400 voor aardappelen.
• Op GG_vee_extensief is het maisaandeel nul en valt de derving alleen op de natuurgrasopbrengst, die tegen 75 euro per ton wordt verkocht. Derving is daar gemiste verkoop en verder niets.

Dat melkvee de derving als voeraankoop draagt en niet als koeienafbouw is een keuze uit #780 en geen bijproduct. Het maakt melkvee in de allocatie veel minder gevoelig voor de hydrologie dan akkerbouw. De regel die dat omdraait staat als eenregelig alternatief in de toelichting bij Voerbalans.

Claims: de derde klasse krijgt per constructie nul

claims_conservatief zet per klasse een onder- en bovengrens op het basisjaarareaal maal 1 min en 1 plus de bandbreedte. Op de afspraak uit #782 staat die bandbreedte in de productieruns op nul, dus elke klasse blijft in BAU op haar basisjaarareaal, waarna de restclaim er per allocatieregio af haalt wat niet meer past.

Voor GG_vee_intensief betekent dat nul, want nul maal wat dan ook is nul. De vloer Introductieruimte, die een nieuwe klasse uit het niets laat ontstaan, geldt alleen voor klassen met de vlag IsExotisch, en die staat hier op FALSE. Dat onderscheid is met opzet aangebracht in #780: een klasse die leeg is omdat zij nieuw is hoort ruimte te krijgen, een klasse die leeg is omdat haar bron is weggevallen niet. Voor die splitsing kon deze klasse vanuit nul naar 28.472 ha groeien op vier parameters zonder bronvermelding. De klasse staat er nu alleen nog om LU_ModelType niet te hernummeren.

Wat dit betekent voor de vraag van dit issue

Het model onderscheidt vandaag geen intensiteit. Het onderscheidt twee graslandbronnen, en de enige knop die op intensiteit lijkt is Koedichtheid_factor, die 0 of 1 is. Een werkende derde klasse, of een andere indeling, vraagt drie dingen die alle drie ontbreken.

• Een kaartbron die zegt welke cel in welke klasse valt. De BRP kent geen veedichtheid, LGN evenmin, en het biologische areaal, 41.000 ha in 2022 volgens PBL, staat in geen perceelskaart. Zonder zo'n bron is elke indeling een verdeelsleutel en geen waarneming.
• Een eigen claim per klasse. Met de bandbreedte op nul volgt de claim het basisjaarareaal, dus een klasse zonder basisjaarareaal blijft leeg, hoe geschikt zij ook is. Dat raakt rechtstreeks aan Claims landbouw in BaU en NbS: welke verhoudingen/arealen vooronderstellen de landschappen cq team effectbepaling landbouw? #818 en Claims landbouw vandaag (zonder input team effectbepaliong landbouw) en wayt evt te wijzigen als deze input niet meer komt #821.
• Eigen parameters die het verschil dragen. Nu erft intensief alles van GG_vee, inclusief het systeemlabel, dus ook met een claim zou hij dezelfde kaart en dezelfde transitiekosten houden. Krijgt hij een eigen dichtheid, dan hoort Inv_specifiek met die dichtheid mee te schalen en hoort het systeemlabel te verschillen, want dan zijn er extra koeplaatsen nodig.

De tweede laag van #789, het koeienpad per variant, het plafond van 1,10 koe per ha rond Natura 2000 en biologisch als verwachtingswaarde per regio, is de plek waar een regime per variant landt. De vraag van dit issue gaat daaraan vooraf: wordt de PBL-driedeling van grasland, intensief, biologisch en zeer extensief, de klassenindeling van het model, of blijft intensiteit een kenmerk binnen een ongewijzigde klassenlijst.